Veiligheid en regelgeving
Kort antwoord: de automatische afslag zit in het tankpistool zelf en blijft werken, ook als je de hendel met een klem openhoudt. In Nederland verbiedt richtlijn PGS 28 een vastzetinrichting op het vulpistool van openbare pompen — daarom ontbreekt hier het lipje dat in België en Duitsland gangbaar is. Blijf tijdens het tanken altijd bij je auto en volg de huisregels van het station.
Hoe de automatische afslag werkt
Elk tankpistool heeft een mechanische afslag ingebouwd. Er zit geen elektronica in; het is een membraan, een veer en een klein gaatje.
- De hendel staat open. Handmatig of met een klem — het pistool merkt het verschil niet.
- De tank vult zich. Het brandstofniveau in de vulopening stijgt tot aan het uiteinde van de tuit.
- De tuit voelt de brandstof. Aan het uiteinde zit een klein gaatje dat tijdens het tanken lucht aanzuigt. Sluit brandstof dat gaatje af, dan ontstaat onderdruk in het kanaaltje erachter.
- Het membraan klapt om. De onderdruk trekt het membraan in, de vergrendeling van de klep valt weg, de klep sluit en de hendel komt vrij. De brandstof stopt.
Dat gebeurt binnen een fractie van een seconde en precies hetzelfde met of zonder tankpistool vasthouder.
Nederland: waarom het lipje ontbreekt
De richtlijn PGS 28 (Publicatiereeks Gevaarlijke Stoffen, over vloeibare brandstoffen in bovengrondse installaties) stelt in artikel 9.6.1.3 dat brandstof alleen mag stromen bij opzettelijke bediening van het vulpistool. Een vastzetinrichting die permanent op het pistool zit, voldoet daar niet aan. De zorg erachter: als iemand onwel wordt terwijl de hendel vaststaat, blijft er brandstof stromen.
Uitzondering zijn de snelle dieselpompen voor vrachtwagens — boven ongeveer 60 liter per minuut — die wel een vergrendeling mogen hebben.
Fitje is geen onderdeel van de pomp en wordt niet op het pistool achtergelaten: je neemt hem mee, gebruikt hem en stopt hem terug in je zak. De afslag van het pistool blijft intact.
België en Duitsland
In België en Duitsland zie je op veel pompen nog wel het klassieke lipje aan de hendel, waarmee je het tankpistool in twee of drie standen kunt vastzetten. Niet elk station en niet elk pistool heeft dat lipje. Fitje past op dezelfde pistoolmodellen (ZVA, OPW, Husky) en doet hetzelfde werk als het lipje er niet is.
Regels die overal gelden
- Blijf bij je auto. Niet instappen, niet weglopen, niet de winkel in. Ook niet met een klem.
- Houd zicht op de pomp. Je moet altijd binnen handbereik kunnen ingrijpen.
- Volg de huisregels van het station. Een tankstation mag eigen regels stellen; bordjes en omroepberichten gaan voor.
- Geen open vuur, geen roken, motor uit. Dat verandert niet.
- Vul geen jerrycan met een klem. Losse jerrycans hebben geen vulopening waar de afslag betrouwbaar op reageert.
Wat Fitje niet doet
Fitje vervangt geen aandacht. Hij houdt de hendel vast zodat je handen vrij zijn; jij blijft verantwoordelijk voor wat er bij de pomp gebeurt. Twijfel je bij een bepaald station of pistool, gebruik hem dan niet.
Bron voor de Nederlandse regel: PGS 28, artikel 9.6.1.3 (publicatiereeksgevaarlijkestoffen.nl).